معاونت آموزش
معاونت آموزش حوزه علمیه مروی با بیش از هفت سطح آموزشی عمومی و تخصصی
سطح یک حوزه علمیه (گروه اول)
حوزه علمیه مروی دو با مدیریت حجت الاسلام میثم ناسخیان
سطح یک حوزه علمیه (گروه اول) نخستین مقطع تحصیلات حوزوی است که طلاب در آن با علوم اسلامی در حد آشنایی و شناخت آشنا شده و مهارت به‌کارگیری آن را در همان مقطع کسب می‌کنند. این دوره عمومی شامل پایه‌های اول تا ششم بوده و به منظور تربیت طلاب مهذب و دستیابی به اهدافی مانند آشنایی با علوم پایه و معارف دینی در سطوح مقدماتی، تأمین مبلغ و معلم دینی، و ایجاد زمینه لازم برای ورود به سطوح بالاتر برگزار می‌گردد. گروه اول ویژه داوطلبانی است که در پایه هشتم، نهم یا دهم آموزش و پرورش مشغول به تحصیل هستند.
🎯 اهداف سطح یک (گروه اول)
هدف کلی این مقطع، آشنایی مقدماتی با علوم اسلامی و تربیت طلاب مهذب است. اهداف اختصاصی عبارتند از: آشنایی با ادبیات عرب، منطق، عقاید، احکام، اخلاق و تاریخ اسلام؛ تأمین مبلغ و معلم دینی در سطوح مقدماتی؛ هماهنگ‌سازی برنامه درسی حوزه با نظام آموزش عمومی؛ و ایجاد زمینه لازم برای ورود به سطوح بالاتر حوزه.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
این مقطع شامل پایه‌های اول تا ششم است و برای گروه اول، برنامه‌ریزی به گونه‌ای است که طلبه در کنار تحصیلات متوسطه، مقدمات علوم حوزوی را نیز فرا گیرد. مدت تحصیل در این گروه شش سال است و دروس به صورت تدریجی از مقدمات به سمت فقه و اصول نیمه‌استدلالی پیش می‌رود.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
محتوای آموزشی سطح یک (گروه اول) شامل دروس پایه و مقدماتی است. در سال‌های نخست، طلاب با ادبیات عرب (صرف و نحو)، منطق، تجوید قرآن، عقاید، احکام، اخلاق اسلامی و تاریخ اسلام آشنا می‌شوند. در پایه‌های چهارم تا ششم، دروس اصلی حوزه یعنی فقه و اصول به صورت نیمه‌استدلالی آغاز شده و طلبه با روش استنباط احکام شرعی از متون دینی به شکل ابتدایی آشنا می‌گردد. از مهم‌ترین متون این دوره می‌توان به جامع‌المقدمات، سیوطی، مغنی‌اللبیب، منطق، معالم‌الاصول و شرح لمعه اشاره کرد.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق پایه‌های ششم و قبولی در امتحانات کتبی و شفاهی، به طلبه مدرک سطح یک حوزه علمیه اعطا می‌شود که معادل مدرک دیپلم در نظام آموزش عالی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و زمینه‌ساز ورود به سطح دو حوزه می‌باشد.
🚪 شرایط ورود به سطح یک (گروه اول)
شرایط عمومی شامل اعتقاد و التزام عملی به دین مبین اسلام و مذهب شیعه، التزام به ولایت مطلقه فقیه و قانون اساسی، تابعیت جمهوری اسلامی ایران، سلامت جسمی، روحی و روانی، رعایت شئونات طلبگی و عدم اشتغال به تحصیل همزمان در مراکز دیگر (مگر با مجوز) است. شرایط اختصاصی نیز شامل اشتغال به تحصیل در پایه هشتم، نهم یا دهم آموزش و پرورش، قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه علمی و اخلاقی است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح یک (گروه اول)
مهم‌ترین ویژگی این گروه، هماهنگی با نظام آموزش عمومی است تا طلبه بتواند در کنار تحصیلات متوسطه، مقدمات حوزوی را نیز فرا گیرد. در این مقطع، فقه و اصول نیمه‌استدلالی آغاز می‌شود و طلبه «خشت اول» تمامی رشته‌ها و گرایش‌های علوم حوزوی را می‌گذارد.
سطح یک حوزه علمیه (گروه دوم)
حوزه علمیه معمارباشی با مدیریت حجت الاسلام مصطفی محمدیان
سطح یک حوزه علمیه (گروه دوم) یکی از دوره‌های مقطع نخست تحصیلات حوزوی است که برای داوطلبانی طراحی شده که مقطع متوسطه دوم را در حال گذراندن هستند یا دیپلم خود را دریافت کرده‌اند. این گروه ویژه شاغلین به تحصیل در پایه یازدهم و دوازدهم آموزش و پرورش، دارندگان مدرک دیپلم (نظام جدید یا قدیم)، و همچنین دانشجویانی است که حداکثر ۳۰ واحد دانشگاهی گذرانده‌اند.
🎯 اهداف سطح یک (گروه دوم)
هدف کلی این مقطع، آشنایی با علوم اسلامی و تربیت طلاب مهذب است. اهداف اختصاصی شامل آشنایی با ادبیات عرب، منطق، فقه، اصول، علوم قرآنی، تفسیر، حدیث، اخلاق، عقاید و تاریخ اسلام؛ تأمین مبلغ و معلم دینی؛ و ایجاد زمینه لازم برای ورود به سطوح بالاتر حوزه است.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
این گروه با ورود به حوزه، از همان ابتدا دروس تخصصی‌تر حوزوی را آغاز می‌کند و به دلیل پیشرفت تحصیلی بالاتر، مدت تحصیل در سطح یک برای آنان از شش سال به پنج سال کاهش یافته است. دروس به صورت تدریجی از مقدمات به سمت فقه و اصول نیمه‌استدلالی پیش می‌رود.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
محتوای آموزشی این دوره شامل فراگیری علوم پایه و مقدماتی مانند ادبیات عرب (صرف و نحو) و منطق است. همچنین طلاب با علوم اسلامی از قبیل فقه، اصول، علوم قرآنی، تفسیر، حدیث، اخلاق اسلامی، عقاید و تاریخ اسلام آشنا می‌شوند. دروس فقه و اصول در این مقطع به صورت نیمه‌استدلالی ارائه می‌شود. از مهم‌ترین متون این دوره می‌توان به جامع‌المقدمات، سیوطی، مغنی‌اللبیب، منطق، معالم‌الاصول و شرح لمعه اشاره کرد.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق پایه‌های پنج‌گانه و قبولی در امتحانات کتبی و شفاهی، به طلبه مدرک سطح یک حوزه علمیه اعطا می‌شود که معادل مدرک دیپلم در نظام آموزش عالی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و زمینه‌ساز ورود به سطح دو حوزه می‌باشد.
🚪 شرایط ورود به سطح یک (گروه دوم)
شرایط عمومی شامل اعتقاد و التزام عملی به دین مبین اسلام و مذهب شیعه، التزام به ولایت مطلقه فقیه و قانون اساسی، تابعیت جمهوری اسلامی ایران، سلامت جسمی، روحی و روانی، رعایت شئونات طلبگی و عدم اشتغال به تحصیل همزمان در مراکز دیگر (مگر با مجوز) است. شرایط اختصاصی نیز شامل اشتغال به تحصیل در پایه یازدهم یا دوازدهم، دارا بودن مدرک دیپلم، یا دانشجو بودن با حداکثر ۳۰ واحد گذرانده، و قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه علمی و اخلاقی است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح یک (گروه دوم)
مهم‌ترین ویژگی این گروه، کوتاه‌تر بودن مدت تحصیل و شروع سریع‌تر دروس تخصصی حوزوی است. طلبه در این دوره با روش استنباط احکام شرعی از متون دینی به شکل ابتدایی آشنا شده و مهارت‌های اساسی پژوهش، تدریس و تبلیغ در او پایه‌ریزی می‌شود.
سطح دو حوزه علمیه
حوزه علمیه مروی یک و سپهسالار با مدیریت حجت الاسلام حسین نادری
سطح دو حوزه علمیه دومین مقطع از نظام آموزشی حوزه‌های علمیه است که به عنوان پلی میان تحصیلات مقدماتی (سطح یک) و مقاطع تخصصی و عالی (سطح سه و خارج) شناخته می‌شود. این دوره که در نظام سنتی حوزه‌ها شامل پایه‌های هفتم تا نهم (و در برخی ساختارهای جدید تا پایه دهم) می‌گردد، مرحله‌ای است که طلبه از آشنایی مقدماتی با علوم دینی عبور کرده و گام در مسیر استنباط و اجتهاد می‌گذارد.
🎯 اهداف سطح دو
هدف کلی این مقطع، ارتقای توان علمی طلبه از مرحله «آشنایی» به مرحله «تحلیل و استدلال» است. از دیگر اهداف می‌توان به تربیت مدرس دروس عمومی حوزه و دانشگاه، تربیت محقق و مؤلف، پرورش عناصری با قابلیت‌های بالا برای تبلیغ در جامعه و زمینه‌سازی برای ورود به مقاطع تخصصی‌تر اشاره کرد.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
مدت تحصیل در سطح دو به طور متوسط سه سال (پایه‌های هفتم تا نهم) است. نظام آموزشی این مقطع سالی–واحدی است و دروس به صورت استدلالی و عمیق‌تر ارائه می‌شود. در این مقطع، طلبه با روش و مراحل مختلف استنباط احکام از نزدیک آشنا می‌گردد.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
برنامه آموزشی سطح دو ترکیبی از دروس فقه و اصول استدلالی با علوم عقلی و تفسیری است. مهم‌ترین متون این مقطع عبارتند از: فقه: کتاب مکاسب شیخ انصاری؛ اصول: کتاب رسائل شیخ انصاری و سپس کفایه الاصول آخوند خراسانی؛ فلسفه: بدایه الحکمه و نهایه الحکمه علامه طباطبایی؛ عقاید و کلام: محاضرات فی‌الالهیات آیت‌الله سبحانی؛ تفسیر: جوامع الجامع و المیزان؛ رجال: کلیات فی علم الرجال.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق دروس، قبولی در امتحانات کتبی و شفاهی و ارائه تحقیق پایانی، به طلبه مدرک سطح دو اعطا می‌شود که معادل مدرک کارشناسی دانشگاهی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و فارغ‌التحصیلان می‌توانند در مقاطع بالاتر حوزه (سطح سه معادل کارشناسی ارشد) یا دانشگاه ادامه تحصیل دهند.
🚪 شرایط ورود به سطح دو
ورود به سطح دو معمولاً پس از اتمام موفق سطح یک (پایه ششم) و با احراز صلاحیت‌های علمی و اخلاقی انجام می‌شود. حوزه‌های علمیه برای این مقطع از میان دارندگان مدرک سطح یک، دیپلمه‌ها و فارغ‌التحصیلان دوره متوسطه اول طلبه می‌پذیرند. قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه علمی و اخلاقی نیز الزامی است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح دو
مهم‌ترین ویژگی این مقطع، ورود به «کارگاه فقهی–اصولی» است. در این مرحله، طلبه نه فقط با نظریات فقها آشنا می‌شود، بلکه با ظرافت‌های فن اجتهاد و استنباط در ذهن او تصویربرداری می‌شود. این رویکرد، طلبه را برای ورود به درس خارج فقه و اصول و نهایتاً رسیدن به مقام اجتهاد آماده می‌سازد.
سطح سه حوزه علمیه (عمومی)
حوزه علمیه مروی یک و سپهسالار با مدیریت حجت الاسلام حسین نادری
سطح سه حوزه علمیه (عمومی) سومین مقطع از نظام آموزشی حوزه‌های علمیه و آخرین مرحله از دوره عمومی (غیرتخصصی) به شمار می‌رود. این مقطع که معادل کارشناسی ارشد دانشگاهی است، دوره‌ای آموزشی–پژوهشی و بالاتر از سطح دو محسوب می‌شود که طلبه را از مرحله «تحلیل و استدلال» عبور داده و به آستانه استنباط و نظریه‌پردازی در علوم اسلامی می‌رساند.
🎯 اهداف سطح سه
هدف کلی این مقطع، تربیت مدرسان، مبلغان، محققان و مدیران شایسته و کارآمد است که بتوانند علاوه بر آمادگی برای ورود به مقاطع عالی‌تر حوزه، پاسخگوی شبهات جامعه نیز باشند. از دیگر اهداف می‌توان به تعمیق مباحث فقهی، اصولی، فلسفی و تفسیری، پرورش قدرت استدلال و استنباط و تقویت مهارت‌های پژوهشی و نگارش علمی اشاره کرد.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
در ساختار جدید آموزشی حوزه، سطح سه شامل پایه‌های نهم و دهم به همراه ارائه پایان‌نامه است. مدت تحصیل در این مقطع به طور معمول دو تا سه سال است. نظام آموزشی سطح سه به صورت سالی–واحدی برگزار می‌شود و طلاب در مجموع بین ۸۴ تا ۹۵ واحد درسی را در حداقل ۵ و حداکثر ۱۲ نیمسال تحصیلی می‌گذرانند.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
برنامه آموزشی سطح سه (عمومی) ترکیبی از دروس استدلالی فقه و اصول در سطح عالی‌تر و علوم عقلی، تفسیری و کلامی است. مهم‌ترین محتوای این مقطع عبارتند از: فقه و اصول: ادامه و تکمیل مباحث کفایه الاصول و مکاسب به صورت عمیق‌تر؛ فلسفه و کلام: تکمیل نهایه الحکمه و مباحث کلام اسلامی؛ تفسیر: جوامع الجامع و المیزان؛ درایه و رجال: مباحث تکمیلی علم الرجال و درایه الحدیث؛ و پایان‌نامه در یکی از موضوعات علوم اسلامی.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق دروس پایه‌های نهم و دهم، قبولی در امتحانات کتبی و شفاهی و دفاع از پایان‌نامه، به طلبه دانشنامه سطح سه حوزه علمیه اعطا می‌شود که معادل مدرک کارشناسی ارشد دانشگاهی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و فارغ‌التحصیلان می‌توانند در مقطع سطح چهار حوزه (معادل دکتری) یا دوره دکتری دانشگاه ادامه تحصیل دهند.
🚪 شرایط ورود به سطح سه
ورود به این مقطع معمولاً پس از اتمام موفق سطح دو (پایه نهم) و با احراز صلاحیت‌های علمی، اخلاقی و اعتقادی انجام می‌شود. شرایط اختصاصی داوطلبان شامل اتمام سطح دو، حداقل معدل کل ۱۴، عدم منع قانونی از ادامه تحصیل و تأیید صلاحیت توسط مراجع ذی‌صلاح است. ارزیابی متقاضیان از طریق آزمون ورودی، مصاحبه علمی و استعلام از مراجع انجام می‌شود.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح سه
مهم‌ترین ویژگی این مقطع، ورود به مرحله «نظریه‌پردازی» است. در سطح سه، طلبه نه تنها با نظریات فقها و فلاسفه آشنا می‌شود، بلکه خود قدرت تحلیل، نقد و دفاع از آراء را کسب می‌کند. این دوره همچنین پل ارتباطی میان تحصیلات عمومی و تخصصی است؛ طلبه پس از اتمام سطح سه می‌تواند در مسیر عمومی (ادامه به سطح چهار و درس خارج) یا مسیر تخصصی (ورود به یکی از رشته‌های تخصصی سطح سه و چهار) گام بگذارد.
سطح سه امامت (تخصصی)
حوزه علمیه مروی یک و سپهسالار با مدیریت حجت الاسلام حسین نادری
سطح سه حوزه علمیه تخصصی امامت یکی از رشته‌های تخصصی مقطع سوم تحصیلات حوزوی است که ذیل حوزه دانشی «کلام، ادیان، فرق و مذاهب» تعریف می‌شود. در این رشته، طلاب ضمن شناخت عمیق مسائل اعتقادی امامیه، مبانی و مسائل امامت را به صورت استدلالی آموخته و توانایی پاسخگویی به نیازهای مرتبط، تحقیق در حد تحلیل و بررسی تطبیقی و نقد، تبلیغ و تدریس آن را پیدا می‌کنند.
🎯 اهداف سطح سه امامت
هدف کلی این رشته، تربیت متخصصان و اندیشمندانی است که بتوانند از آموزه امامت و مهدویت در برابر تهاجمات فکری، گروه‌ها و فرقه‌های انحرافی دفاع کنند. اهداف اختصاصی عبارتند از: توسعه شناخت نسبت به مسائل و مبانی عقلی و نقلی امامت و مهدویت؛ ایجاد توان تحقیق در حد تحلیل و بررسی تطبیقی؛ شناخت و نقد دیدگاه‌های انحرافی؛ ایجاد توان تدریس مباحث امامت و مهدویت؛ تربیت مبلغان مسلط؛ و تقویت بنیه اجتهاد و استنباط در حوزه امامت و مهدویت.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
نظام آموزشی این رشته نیم‌سالی، درسی و حضوری است. طول دوره بدون احتساب پایان‌نامه حداقل شش و حداکثر هشت نیمسال است. برخی مراکز تخصصی این رشته را در قالب گرایش‌های مختلف مانند «امامت با گرایش مهدویت» و «امامت جمعه و جماعت» ارائه می‌دهند.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
برنامه آموزشی این رشته ترکیبی از دروس عمومی، دروس تخصصی مشترک رشته امامت و دروس تخصصی گرایش است. دروس پیش‌نیاز شامل کلام اسلامی ۱، ۲ و ۳، معرفت‌شناسی، فرق و مذاهب کلامی، کلیات و تاریخ علم کلام، قواعد کلامی، مسائل جدید کلامی، تاریخ معاصر و روش تحقیق است. دروس تخصصی مشترک شامل کلام استدلالی، تاریخ کلام امامیه، شبهه‌شناسی امامت، نقش امامان شیعه در فرهنگ و تمدن اسلامی، نظریه‌های امامت و خلافت، مأخذشناسی امامت، درسنامه علم امام و فقه الحدیث اعتقادی است. دروس تخصصی گرایش مهدویت نیز شامل مبانی و مسائل مهدویت و نقد مدعیان دروغین می‌باشد.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق دروس، قبولی در امتحانات و دفاع از پایان‌نامه، به طلبه دانشنامه سطح سه رشته امامت اهل‌بیت علیهم‌السلام اعطا می‌شود که معادل مدرک کارشناسی ارشد دانشگاهی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و فارغ‌التحصیلان می‌توانند در سطح چهار حوزه (معادل دکتری) در همین رشته ادامه تحصیل دهند.
🚪 شرایط ورود به سطح سه امامت
شرایط عمومی شامل احراز صلاحیت‌های عمومی و اخلاقی، التزام به ولایت فقیه، تابعیت جمهوری اسلامی ایران، تلبس به لباس مقدس روحانیت و سلامت جسمی و روحی است. شرایط اختصاصی شامل دارا بودن مدرک علمی سطح دو علوم اسلامی با گرایش کلام اسلامی، قبولی در سنجش علمی (آزمون کتبی و مصاحبه)، و اتمام سطح دو حوزه تا پایان شهریورماه سال پذیرش است. برای گرایش امامت جمعه، تأهل، حداقل سن ۲۵ و حداکثر ۳۵ سال و تعهد خدمت نیز لازم است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح سه امامت
از مزایا و ویژگی‌های این رشته می‌توان به اعطای مدرک تخصصی حوزه علمیه معادل کارشناسی ارشد، پرداخت کمک‌هزینه تحصیلی، راهبری و حمایت علمی مستمر، برگزاری اردوهای علمی، پژوهشی و مطالعاتی، به‌کارگیری دانش‌پژوهان در گروه‌های تخصصی تبلیغی، تشکیل هسته‌های پژوهشی و میز تخصصی نقد مدعیان دروغین اشاره کرد.
سطح سه روانشناسی و مشاوره اسلامی (تخصصی)
حوزه علمیه مروی یک و سپهسالار با مدیریت حجت الاسلام حسین نادری
سطح سه حوزه علمیه تخصصی روانشناسی و مشاوره اسلامی یکی از رشته‌های تخصصی مقطع سوم تحصیلات حوزوی است که ذیل حوزه دانشی «اخلاق، تربیت و مشاوره» تعریف می‌شود. این رشته با بهره‌گیری از آموزه‌های قرآن کریم، معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام و دستاوردهای معتبر علوم انسانی، طلاب را برای ارائه خدمات تخصصی در حوزه‌هایی همچون ازدواج، خانواده، تربیت فرزند، مهارت‌های زندگی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و مشاوره فردی و اجتماعی آماده می‌کند.
🎯 اهداف سطح سه روانشناسی و مشاوره اسلامی
هدف کلی این رشته، تربیت مشاوران متخصص و متعهد است که بتوانند با تکیه بر دانش تخصصی و معارف دینی، در کنار خانواده‌ها و آحاد جامعه قرار گرفته و نقش مؤثری در ارتقای سلامت فرهنگی و اجتماعی ایفا کنند. اهداف اختصاصی شامل آشناسازی طلاب با انسان‌شناسی اسلامی، آشناسازی با مکاتب روانشناسی و نقد عالمانه آن، آشناسازی با اصول و فنون مشاوره، تربیت مشاور متخصص در عرصه‌های ازدواج، روابط زوجین، فرزندپروری، تحصیلی و شغلی، افزایش توانمندی تبلیغی و ارشادی و زمینه‌سازی جهت اسلامی‌سازی علوم انسانی است.
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
نظام آموزشی این رشته نیم‌سالی، درسی و حضوری است. طول دوره بدون احتساب پایان‌نامه حداقل شش ترم (سه سال) و در برخی مراکز تا هشت نیمسال است. در این رشته، مجموعاً ۱۰۲ واحد (شامل ۳۶ واحد دروس عمومی و ۶۶ واحد دروس تخصصی با احتساب پایان‌نامه) گذرانده می‌شود. برخی مراکز این رشته را در قالب گرایش‌های مختلف مانند «مشاوره با رویکرد اسلامی»، «مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی» و «روانشناسی شاخه مشاوره اسلامی» ارائه می‌دهند.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
برنامه آموزشی این رشته ترکیبی از دروس عمومی، دروس پیش‌نیاز و دروس تخصصی است. دروس پیش‌نیاز شامل روانشناسی عمومی، روانشناسی رشد با تأکید بر منابع اسلامی ۱ و ۲ و روانشناسی یادگیری است. دروس عمومی شامل فقه، اصول، عربی معاصر، روش تحقیق پیشرفته و روش تدریس می‌شود. دروس تخصصی شامل انسان‌شناسی اسلامی، علم النفس، روش‌های تعلیم و تربیت اسلامی، اخلاق اسلامی ۱ تا ۴، عرفان اسلامی، روانشناسی شخصیت، روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، بهداشت روانی، آسیب‌شناسی روانی ۱ و ۲، نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی ۱ و ۲، اصول و فنون مشاوره، مبانی راهنمایی و مشاوره، مشاوره پیش از ازدواج، مشاوره قبل از طلاق، زوج‌درمانی، مشاوره کودک و مهارت‌های فرزندپروری، آسیب‌شناسی خانواده، فقه و حقوق خانواده، فقه مشاوره، مصاحبه تشخیصی، آموزه‌های روانشناختی در قرآن و روایات، آمار و روش تحقیق است.
🎓 مدرک و ارزش علمی
پس از اتمام موفق دروس، قبولی در امتحانات و دفاع از پایان‌نامه، به طلبه دانشنامه سطح سه رشته روانشناسی و مشاوره اسلامی اعطا می‌شود که معادل مدرک کارشناسی ارشد دانشگاهی است. این مدرک دارای اعتبار علمی و استخدامی رسمی بوده و فارغ‌التحصیلان می‌توانند در سطح چهار حوزه (معادل دکتری) در همین رشته ادامه تحصیل دهند. همچنین فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در مراکز مشاوره اسلامی «سماح» در سراسر کشور فعالیت کنند.
🚪 شرایط ورود به سطح سه روانشناسی و مشاوره اسلامی
شرایط عمومی شامل احراز صلاحیت‌های عمومی و اخلاقی، التزام به ولایت فقیه، تابعیت جمهوری اسلامی ایران، تلبس به لباس مقدس روحانیت، سلامت جسمی و روحی و عدم اشتغال به تحصیل همزمان (مگر با مجوز) است. شرایط اختصاصی شامل اتمام کامل سطح دو حوزه علمیه، قبولی در آزمون کتبی و مصاحبه علمی، نداشتن منع قانونی از نظر مقررات نظام وظیفه است. منابع آزمون ورودی معمولاً شامل کتاب‌های «اخلاق در قرآن جلد ۲» علامه مصباح یزدی، «روانشناسی عمومی» حمزه گنجی و «روش‌ها و فنون مشاوره (مصاحبه بالینی)» دکتر عبدالله شفیع‌آبادی است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح سه روانشناسی و مشاوره اسلامی
از مزایا و ویژگی‌های این رشته می‌توان به اعطای مدرک تخصصی سطح سه حوزه علمیه معادل کارشناسی ارشد، پرداخت کمک‌هزینه تحصیلی، راهبری و حمایت علمی مستمر، به‌کارگیری فارغ‌التحصیلان در مراکز مشاوره، امکان دریافت کد سازمان نظام روانشناسی جهت تأسیس مطب (در برخی مراکز)، بهره‌مندی از اساتید مجرب، برگزاری کارگاه‌های پژوهشی و امکان ادامه تحصیل در سطح چهار اشاره کرد.
سطح چهار حوزه علمیه (درس خارج)
حوزه علمیه مروی یک و سپهسالار با مدیریت حجت الاسلام حسین نادری
سطح چهار حوزه علمیه (درس خارج) عالی‌ترین مقطع تحصیلات حوزوی است که با هدف تربیت مجتهد و تقویت توانایی استنباط احکام شرعی از منابع اصیل (قرآن، سنت، عقل و اجماع) برگزار می‌شود. این دوره معادل مدرک دکتری در نظام آموزش عالی کشور محسوب می‌شود و طلبه در آن به مرتبه صاحب‌نظر شدن در فقه و اصول یا یکی از رشته‌های تخصصی علوم اسلامی نائل می‌گردد.
🎯 اهداف سطح چهار (درس خارج)
📚 ساختار و پایه‌های تحصیلی
نظام آموزشی سطح چهار آموزشی–پژوهشی است و طلبه پس از اتمام موفق سطح سه و ارائه پایان‌نامه مرتبط با رشته تخصصی، وارد این دوره می‌شود. مدت تحصیل در این مقطع به طور معمول چهار سال تعیین شده است، اما خواندن درس خارج محدود به این زمان نیست. هر طلبه موظف است در طول دوره سطح چهار در یک درس خارج شرکت کند که با توجه به متوسط چهار سال تحصیل، مجموع آن معادل ۴۰ واحد درسی می‌شود؛ ۲۰ واحد به علم اصول و ۲۰ واحد به علم فقه اختصاص می‌یابد. مراکز تخصصی موظفند با تعیین استاد راهنما و ارزشیابی تقریرات درس خارج هر طلبه، بر کیفیت تحصیل نظارت نمایند. طلاب همچنین موظفند در سه سال اول تحصیل، تحت نظر استاد راهنما، سالی یک تحقیق فقهی یا اصولی تدوین و جهت ارزیابی تحویل دهند.
📖 محتوای آموزشی و متون درسی
مهم‌ترین ویژگی درس خارج، عدم وابستگی به متن درسی خاص است. در دوره‌های مقدمات و سطح، طلاب دروس را بر مبنای کتاب‌هایی خاص (مانند رسائل، مکاسب و کفایه) فرامی‌گیرند؛ ولی در دوره خارج، موضوع‌محور درس می‌خوانند و استاد گاه برای بیان یک موضوع به بیش از یکصد کتاب مراجعه می‌کند. روش تدریس در درس خارج به این صورت است که استاد مطالب دقیق علمی را مطرح و به نقد و تحلیل آنها پرداخته و با شاگردان به مباحثه می‌پردازد. در خارج فقه، در هر مسئله از مسائل فقهی به صورت مستدل با توجه به ادله اربعه به بحث و بررسی اقوال پرداخته می‌شود. دروس خارج اصول به مباحثی از اصول اختصاص می‌یابد که در حل مسائل رشته تخصصی و استنباط آن از متون آیات و روایات کاربرد داشته باشد. درس خارج فقه در سال چهارم تحصیلی (۱۰ واحد) به بررسی فقیهانه و اجتهادی آیات و روایات مرتبط با موضوعات و مسائل رشته تخصصی اختصاص می‌یابد. برخی از مباحث رایج در درس خارج فقه عبارتند از: غنا و موسیقی، صناعت تماثیل، حکومت و ولایت فقیه، فقه فضای مجازی و مسائل مستحدثه.
🎓 مدرک و ارزش علمی
هسته اصلی ارزیابی در این مقطع، برگزاری چهار مصاحبه علمی درس خارج است که معمولاً در بازه زمانی حدود شش سال انجام می‌شود. شرط قبولی در هر مصاحبه علمی، کسب حداقل نمره ۱۲ و دستیابی به معدل نهایی ۱۴ از مجموع چهار مصاحبه است. ارائه تقریرات مکتوب از دروس اساتید می‌تواند تا سقف چهار نمره تشویقی برای طلاب به همراه داشته باشد. پس از اتمام موفق دروس، قبولی در مصاحبه‌ها و دفاع از رساله (پایان‌نامه) سطح چهار، به طلبه دانشنامه سطح چهار حوزه علمیه اعطا می‌شود که معادل مدرک دکتری دانشگاهی است.
🚪 شرایط ورود به سطح چهار (درس خارج)
شرایط عمومی شامل اتمام موفق سطح سه و ارائه پایان‌نامه مرتبط با رشته تخصصی، اتمام پایه دهم حوزه علمیه، معمم بودن مستمر متقاضی، داشتن پرونده تحصیلی در مرکز مدیریت حوزه یا یکی از حوزه‌ها و مدارس تحت پوشش، نداشتن سوء پیشینه و رعایت شئونات طلبگی است. شرایط اختصاصی شامل قبولی در آزمون کتبی و مصاحبه علمی، گواهی شش سال شرکت در درس خارج از دو استاد مورد تأیید مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، قبولی در مصاحبه شش سال درس خارج و داشتن رساله سطح سه با نمره حداقل ۸۰ است.
✨ ویژگی‌های متمایز سطح چهار (درس خارج)
مهم‌ترین ویژگی این مقطع، خروج از متن‌محوری و ورود به عرصه نظریه‌پردازی و اجتهاد است. در سطح چهار، طلبه نه تنها با آرای فقها و اصولیان آشنا می‌شود، بلکه خود قدرت تحلیل، نقد، دفاع و اظهار نظر در مسائل فقهی و اصولی را کسب می‌کند. این دوره پل ارتباطی میان تحصیلات عالی حوزوی و مقام اجتهاد است و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند در مسیر تدریس در حوزه‌های علمیه، قضاوت، مرجعیت دینی و تبلیغ تخصصی گام بردارند. استعداد، گرایش و علاقه ملاک اصلی ادامه تحصیل در مقطع خارج است و حوزه علمیه نیز حضور در این سطح را به اختیار فرد گذاشته است.